KONULAR

METİNLER

1.1. Varlık: Ontoloji, mevcûdâtın kısımları 

Varlık, mevcud, mücerred, latîf cisim, kesîf cisim, madûm, hâl, itibârî, tümel nispetler, hakikat

1.2. Tabiat tasavvuru: Cevher araz teorisi, tabâi‘, hissî illiyet, âdet, tevellüd

Âlem, cevher, araz, hudûs, mütehayyiz, ekvân-ı erbaa, cisim, fâil-i muhtâr, muhal, kadîm, kümûn ve zuhur, adem, teselsül, vücûd, vâcip, câiz, kalbü’l-ecnâs/hakâik, ehl-i hak, mülhid, heyûlâ, sûret, bedâhet, kevn ve fesad, cüz’-i lâ yetecezzâ.

1.3. Vahyin Mahiyeti: İlk Dönemde Vahiy Kavramı

Vahiy, İlham, Mucize, Gayb, Kelâm, Mahlûk, Kadîm, Levḥ-i Mahfûz, Nübüvvet, Hâtır

1.4. Nübüvvet:, Hıristiyanlık’ta ve İslâm’da Peygamberlik

Nebî, Tanrı Adamı, Nevî’â (kadın peygamber), Oğul, Mesih,  Teslîs, Kutsal Ruh, 

Kur’an’ın İcazı: i‘câz, sarfe, nazım teorisi, ilmî/bilimsel i‘câz (Furkan Demir) 

1.4. Haber: Mütevâtir ve âhâd haber teorisi

Haberin Sıdkı ve Kizbi Tartışması

Mütevatir, telakki bil kabul, meşhur, vâhid, tevâtu, konunun umumu belva olması, zaruri, kesbi, yakin, zan

1.5. Bilgi: Bilginin kısımları ve sahih nazar, bilginin kesinliği, nazarın vücûbu, dinde istidlalin kaynakları, deliller çatışması, Akıl (sınırı, imkânları, eleştiriler)

ilm, ma‘rifet, nazar, akıl, âdet, nedensellik, mucize, teklif, hitâb

1.6. İcmâ‘

Âmme, hâssa, sarih icma, sukuti icma, inkıraz, icma ıstıshabı, nakli, hissi, ümmet, sahabe

2.1. İlahi hüküm: Hüküm-kelâm ilişkisi:  Kelamullah ilişkisi, halku’l-kur’ân meselesi ile irtibatı, ilahi sıfatlar ve teallukları, kelamın mahlukiyeti hükmün ezeliliği problemi, madûma emrin sıhhati/imkânı,

Kelam ilmi açısından: Güvenç Şensoy

Usul ilmi açısından: Hikmet Şavluk

Kelam-ı lafzî, kelam-ı nefsî, delalet, Kur’an, Hitâb, Maʿdûmun Teklîfi (Teklîf-i Maʿdûm), Taalluk, Haber/İnşa 

2.1. İlahi hüküm: Hükmün mahiyeti: 

a. Kötü ve iyi: Kötü/şer/zulüm ve iyi/hayır/adalet.

b. Hükümlerde hasen ve kabîh, Şükru’l-mün‘im, teklif-i akli ve teklif-i şer‘î, din gelmeden önceki insanın durumu

Vacib, hazr, hasen, kabîh, abes, sefeh, hikmet

 Teklif, hüsün, kubuh, şükrü’l-munim, fetret 

2.2. İllet ve hikmet, illetin kısımları İlahi fiillerin ve hükümlerin talili meselesi, akıl-hüküm ilişkisi, Kur’an ve sünnetin bir bilgi kaynağı olarak temellendirilmesi

Hikmet, illet, talil, dâî, maslahat, salah-aslah, şer‘î ve aklî illet, müessir, fiil

2.3. İlahi adâlet teorisi (suç ceza ilişkisi ve adaletin tecellisi, salah aslah ve ıvaz teorisi)

Salah, aslah, lütuf, ikâb, ivaz, tadîl, tecvîr

2.4. İbâha ve vücûb: İlahi sözün etkisi, doğal durum

ibaha-aklîlik-aslîlik-şer’îlik-vücub-mümkün mümteni-tabii durum/doğal hukuk-mülk-hak/hukuk

3.1. İçtihat ve sınırları

3.2. Dil ve yorum: Dillerin Kökeni Teorisi, Hakikat, mecaz, umûm, tahsis, emir ve nehiy, mücmel ve mübeyyen

Hakikat, Mecaz, Umum, Husus, Tevakkuf, Tahsis, Haber, Tevkîf, Istılah, Şer‘î Hakikat

3.3. Muhkem, müteşâbih ve tevîl: İlahi hükümlerin beşeri yorumu

Muhkem, Müteşâbih, Mücmel, Beyân, Te’vil, Müşterek, teşbih, tecsim

3.4. Nesih: İlahi hükmün geçersiz kılınması ya da bağlamsallığı

Nesih, beyân-ı tebdîl, bedâ, hüsün ve kubuh

3.5. Dini Metnin Yorumunda İki Gelenek: Ehl-i Eser ve Ehl-i Re’y

Re’y, Hadis, Ehl-i Kufe, Ehl-i Medine, Ehl-i Irak, Ehl-i Hicaz, Ehl-i re’y, Ehl-i hadis, ehl-i ehvâ, ehl-i kıyas

4.1. İnsanın doğası: Dini antropoloji, Varoluşu, kimlik gelişimi, bedeni ve bilinçsel yetileri (dil, duygu, duyu), iradesi, toplumsallığı

Ceset/Cisim, hayat/hay, ruh, beden, ayn, kalp, nefis, idrak, devâî/güdü, fiil, fâil, tasarruf, irade, kudret, havas, itimat. 

4.2. İnsanın özgürlüğü (kudret ve irade)

Fâil, irade, kesb, istitâat, yaratma

4.3. Teklif: Teklif ve mükellef, şartları, sebepleri, teklif-i mâ-lâ yutâk

Teklif, mükellef, akıl, bülûğ, hüküm, hâkim, mahkûm aleyh, mahkûm fîh / mahkûm bih, teklîf-i mâ lâ yutâku, kudret